Ömer Özbağcı

İnsan vücudu büyük oranda sudan oluşmaktadır. Vücudumuzdaki su oranı yasam sürecimiz boyunca değişim göstermektedir.Yeni doğan bir bebekte vücut ağırlığının %75’i sudan oluşmakta iken bu oran çocuklarda %70, yetişkinlerde %60 ve yaşlılarda %50 şeklindedir.Yetişkin bir insan,bir kısmı yiyeceklerden karşılanmak üzere günde 2-3 litre suya ihtiyaç duyar.Bir insanda oluşan %20’lik su kaybı kişinin ölümü ile sonuçlanmaktadır. Bu nedenle kişi vücuttan kaybettiği su kadar yeterli miktarda da su tüketimini sağlamalıdır.İdeal bir şekilde su tüketimi insan vücudunda bulunan hücrelerin kendini yenilemesine faydalı olmaktadır. Nüfusun hızla artması, buna karşılık su kaynaklarının sabit kalması sebebiyle su ihtiyacı her geçen gün artmaktadır. Dünyada kişi başına su tüketimi yılda ortalama 800 m3 civarındadır.Dünya nüfusunun yaklaşık % 20'sine karşılık gelen 1,4 milyar insan yeterli içme suyundan mahrum olup, 2,3 milyar kişi sağlıklı suya hasrettir. Buna ek olarak, 2050 yılında su sıkıntısı çeken ülkelerin sayısı 54'e, bu şartlarda yaşamak zorunda kalan insanların sayısı 3,76 milyara yükselecektir.Bu durum 2050 de 9,4 milyar olması beklenen dünya nüfusunun % 40'ının su sıkıntısı çekeceği anlamına gelecektir. Bir ülkenin su zengini sayılabilmesi için, kişi başına düşen yıllık su miktarı en az 8000 -10.000 m3 arasında olmalıdır ve Türkiye su zengini bir ülke değildir. Türkiye'de kişi başına düşen yıllık su miktarı 1.430 m3'tür. Suyun canlılar için şu önemli unsurları vardır.Nefes almak için oksijeni nemlendirir.Hayati organları korur ve yastık görevi görür.Gıdayı enerjiye çevirmeye yardımcı olur.Besinlerin emilimine yardımcı olur.Su her canlı için önemli bir yaşam kaynağıdır.Bunun için su olmasaydı yeryüzünde canlı yaşamı söz konusu olmazdı.Su denildiğinde genelde akla ilk gelen sağlıklı içme suyu olmuştur, ancak suyun sadece vücudun ihtiyacı olduğu için değil doğanın bir gerekliliği olmasından dolayı da önemi çok büyüktür. Bir ailenin aylık su tüketimi; evdeki kişi sayısına, yaşam alışkanlıklarına ve kullanılan ev aletlerinin verimliliğine göre değişiklik gösterir.Türkiye'de dört kişilik bir ailenin ortalama günlük su tüketimi 600-800 litre arasında hesaplanmaktadır. Bu da aylık yaklaşık 18.000 ila 24.000 litre su kullanımına karşılık gelir.Bu miktarın içinde duş,bulaşık,çamaşır,temizlik ve içme suyu gibi tüm kullanım alanları yer alır.Yani sadece içme ve yemek pişirme için değil, tüm evsel kullanım toplamı hesaba katılır.İki kişilik bir hanede su tüketimi daha azdır ancak kişi başına düşen kullanım sabit kaldığı sürece oran olarak çok da düşük değildir.Ortalama bir bireyin günlük su tüketimi 150 ila 200 litre arasında değişir.Bu durumda iki kişilik bir ailenin aylık su tüketimi yaklaşık 9.000 ila 12.000 litre arasında olur. Türkiye’de belediyeler tarafından evlere ulaştırılan su miktarı 2004’de 2 milyar m³ civarından 2018’de 4 milyar m³’ün üzerine çıkarak ciddi bir artış göstermiştir ki şehirlerdeki nüfus artışının bunun en büyük nedeni olduğunu söyleyebiliriz.Evsel kullanım için kişi başı günlük su miktarı ise 2004 yılındaki 255 lt / gün iken bu rakam 2018’de 224 litre / gün’e gerilemiştir.Bunu da suyu daha tasarruflu kullanan teknolojik gelişmeler (öncesine göre daha az su kullanan çamaşır ve bulaşık makineleri, vb.) ile toplumun bilinçlenmesine bağlayabiliriz.Avrupa Çevre Ajansı analizlerine göre Avrupa Birliği üyesi ülkelerde ise bu oran ortalama 144 litre / gün civarındadır ve yapılan bilimsel ve teknolojik önlemlerle giderek de azalmaktadır. Söz konusu bu suyun sektörel kullanımı ve bunların oranları incelendiğinde ise tarımda sulamanın en büyük payı aldığı ve 2012 yılındaki %73’lük kullanım oranının 2020’de %77’lere ulaştığı görülmektedir.Diğer bir ifade ile 2020 yılı verilerine göre ülkemizin toplam su potansiyeli olan 57 milyar m³’ün 44 milyar m³’ünün (%77) çeşitli maksatlara yönelik sulama suyu olarak kullanıldığı ve geriye kalan 13 milyar m³’ünün (%23) ise içme-kullanma ve sanayi amaçlı olarak kullanıldığı belirlenmiştir. Suyun tüm canlılar üzerinde önemi tartışmasız çok önemlidir.Yaşam kaynağımız olan suyun tasarruflu kullanımı da çok önemlidir.Evlerde kullanılan suyun ücretlendirilmesi yapılırken aile bireylerinin günlük zorunlu ihtiyaçları göz önünde bulundurularak yapılmalıdır.Hayatımızda çok önemli olan suyun her alanda planlı bir çalışma yapılarak,insanları bilinçlendirip,tarımdan,evlerimizdeki içme suyuna kadar çevre bilinci oluşturup ve okullarda çocuklarımıza gerekli eğitimleri vererek sağlamalıyız.