Tarihçi-Yazar Hüseyin Alpaslan

Sakarya Meydan Muharebesi ile Büyük Taarruz arasında geçen o zorlu bir yıl, Türk milletinin tarihindeki en büyük stratejik sabır imtihanıydı. İtilaf Devletleri’nin masa başında dayattığı Sevr türevi tavizlere karşı Ankara’da işlenen plan, sadece askerî bir güç gösterisi değil; uluslararası diplomaside bağımsızlıktan ödün vermeyen tavizsiz bir stratejik duruştu. Mustafa Kemal Paşa’nın gizlilik içinde yürüttüğü hazırlıklar, Sovyetler ve Fransa ile kurulan hassas denge hatları ve SAD kod adlı imha planı, 26 Ağustos 1922 sabahı Kocatepe’den gürleyen topçularla meyvesini verdi. 30 Ağustos’ta Dumlupınar’da taçlanan bu stratejik deha, 9 Eylül’de İzmir’de son noktayı koyarak Türkiye’nin haritasını çelik bir iradeyle mühürledi.

1922’deki küresel denklem ile günümüz konjonktürü kıyaslandığında, Türk milletinin önündeki sınavların biçim değiştirdiği ancak özünün aynı kaldığı açıkça görülüyor. Yüz yıl önce cephede karşımıza çıkan büyük güçlerin baskısı ve bölgesel paylaşım planları, bugün küresel güç rekabetleri, sınırımızdaki jeopolitik krizler, ekonomik şoklar ve teknolojik harp sahaları olarak kendisini gösteriyor. O gün İstanbul Hükümeti’nin temsil ettiği ikircikli diplomatik zafiyet, tarihin her döneminde bağımsızlık iradesine vurulmak istenen bir gem niteliğindedir. Buna karşın, 1922’nin Ankara’sı nasıl ki kendi öz gücüne, millî üretimine (İstanbul depolarından kaçırılan mühimmat ve Tekâlif-i Milliye) dayanarak masaya oturduysa; günümüz de siyasi menfaatlerden, iç politika kaygılarından arındırılmış bağımsız dış politika, yerli savunma sanayi ve ulusal kenetlenmenin sağlanması aynı derecede hayatidir.

Büyük Taarruz’un günümüze bıraktığı en büyük ders, edilgen bir barış arayışının esaret getireceği, asıl barışın ise caydırıcı bir güç ve stratejik akılla teminat altına alınacağı gerçeğidir. Bugün hatırlamamız gereken şey; sadece geçmişteki askerî başarılar değil, çalkantılı dünya konjonktüründe ayakta kalmanın yolunun 104 yıl önce Kocatepe’de sergilenen o milli birlik, stratejik sabır ve tam bağımsızlık ruhundan geçtiğidir.

Hüseyin Alpaslan

Tarihçi-Yazar

Kaynak: Hüseyin Alpaslan, Millî Mücadele Döneminin Mihenk Taşları, Gece Kitaplığı, Anakara, 2021, s. 119-128.